Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Blog Article
Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.
Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî kimliği niteliğindedir. Resmî ve özel bütün kuruluşlar tarafından kabul edilen bu belge , şartları önceden bilerek başvurulduğunda sorunsuz biçimde elde edilebilir.
Bu kapsamlı yazıda ; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında ele alıyoruz . Hedefimiz , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu hatasız olarak planlayabilmeniz.
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin meslekteki statüsünü resmî olarak doğrular.
Bu kart, bir kişinin tek başına alabileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir ifadedir. Yönetmelikte sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre toplam beş kart türü tanımlanmıştır. Her türün kapsadığı kişiler ve istenen nitelikler birbirinden farklıdır . Doğru türe başvurmak , reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; adayın genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Kart talep edenin; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi göz önünde tutularak azami üç aylığına verilir ve istenirse yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, kart taşıma kıdemine göre farklılaşır:
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı dikkate alınır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı istenmez ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar esas alınır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
- Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.
Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .
Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?
Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, içerik üretse bile bu kartı alamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri sağlaması gerekir. Bunun yanında her kuruluş türü için kart alabilecek pozisyonlar ve kota farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması gerekir . Kontenjan , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .
Haber Ajansları
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması gerekir . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
Radyo ve Televizyonlar
Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar barındırması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur
İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da yer alır .
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurularını yapar . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelik süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.
Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun yanında mevzuatta somut olarak yer alan bazı kolaylıklar vardır :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden doğar . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin tazelenmesi gündeme gelebilir .
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp durumunda dilekçeye kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu yılda en fazla iki defa yapılabilir .
Ücret konusunda yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Geçerli KEYDAL ücret Başkanlıkça duyurulduğu için , başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız gerekir .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Elinizdeki eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi sebebiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar öngörülmüştür .
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının ibraz edilmesi zorunludur . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına bakar ; sadece unvan tek başına yetmez .
Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aranmaya devam eder.
Meslek Örgütü Yöneticileri
Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de başvuru yapabilir . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarı alır.
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Sisteme girmeden önce bu kontrol listesini tek tek işaretlemeniz , zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir eksikliklerden doğar . Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları aşağıdadır:
- Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
- Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
- Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart alabilir duruma geldi. Ancak her internet sitesi kendiliğinden bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
- Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
- Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , siteyi yöneten ekip için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı SSS
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; yani lise mezunları da başvuru yapabilir . Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi dikkate alır ; güçlü bir çalışma dosyası diploma kadar önemlidir .
Basın kartı kaç ayda gelir?
Sabit bir süre yoktur. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri kart talep edebilir.
Basın kartı ücretli mi?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça belirlenir ; bu nedenle son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.
Basın kartı iptal edilirse ne olur?
İptale yol açan sebep giderildiğinde tekrar başvurmak mümkündür . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart düzenlenmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart verilemez.
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. İki durumda da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Basın kartı, gazetecilik mesleğinin temel güvencesidir ve süreç ilk bakışta zor görünse de aşamalar nettir . Doğru kart türünü seçip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirirseniz , resmî kimliğinizi rahatlıkla edinip uzun yıllar kullanabilirsiniz .
Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page